Teyrngedau i un o 'arwyr tawel' yr Eisteddfod, 'Robin Llwyfan'

Dadansoddiad Diwylliannol

Mae’r erthygl hon yn dangos sut mae Cyfraith Hywel—yr hen draddodiad cyfreithiol a diwylliannol Cymreig a ymgorfforwyd mewn sefydliadau fel yr Eisteddfod a Gorsedd Cymru—yn parhau i fod yn rym byw yn y Gymru gyfoes. Mae gwasanaeth gwirfoddol Robin Jones am dri degawd, ei ddefnydd o’r enw barddol ‘Robin Llwyfan’ o fewn yr Orsedd, a’i dderbyniad o’r Wisg Las i gyd yn dangos parhad arferion diwylliannol sy’n clymu cymunedau ar draws cenedlaethau a rhanbarthau, o’i fro enedigol, Trawsfynydd i Benrhyndeudraeth a’r llwyfan cenedlaethol ehangach. Mae teyrnged yr Eisteddfod, ynghyd â theyrnged y cyn-drefnydd Hywel Wyn Edwards, yn ei fframio fel un o’r ‘arwyr tawel’ y mae ei lafur di-dâl yn cynnal y sefydliadau etifeddol hyn, gan adlewyrchu’r naws gymunedol sydd wrth galon traddodiad Hywel. O’i gweld drwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, mae’r erthygl yn siarad yn fwyaf uniongyrchol am nodau Cymru iachach, mwy cyfartal, a bywiog yn ddiwylliannol, tra’n enghreifftio nifer o’r pum ffordd o weithio. Mae tri degawd Robin o wirfoddoli, ei arweiniad mewn eisteddfodau lleol, a’i waith arweiniol yng nghartref Hedd Wyn (Yr Ysgwrn) i gyd yn modelu meddwl ac ataliaeth hirdymor trwy gadw cof diwylliannol a gofodau Cymraeg eu hiaith. Mae’r cydweithio rhwng yr Eisteddfod Genedlaethol, eisteddfodau lleol (Stesion, Urdd, Ffermwyr Ifanc), a safleoedd treftadaeth cymunedol fel Yr Ysgwrn yn dangos integreiddio ar draws cyrff diwylliannol, addysgol a thwristiaeth. Yn yr un modd, mae cynnwys gwirfoddolwyr, cystadleuwyr, a chynulleidfaoedd mewn profiad diwylliannol a rennir—sicrhau diogelwch cefn llwyfan yn ogystal â dathlu ar y llwyfan—yn enghraifft o’r nod cymunedau cydlynol a’r egwyddor o gyfranogiad y mae’r Ddeddf yn ei gosod wrth galon bywyd cyhoeddus Cymru.