Cymraeg · Gwreiddiol
Gwyfyn prin wedi'i ganfod am y tro cyntaf mewn gwarchodfa natur
English
Rare moth discovered for first time on the Llŷn Peninsula, described as 'sign of thriving habitat'
Dadansoddiad Diwylliannol
Mae'r erthygl yn enghreifftio Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 ar waith, yn fwyaf uniongyrchol drwy nod 'Cymru Gydnerth'. Mae rhybudd clir Clare Sampson bod o leiaf 80% o fawndiroedd y DU wedi’u colli neu eu difrodi yn siarad yn uniongyrchol â gwydnwch ecolegol, tra bod darganfod infertebratau prin yn dibynnu ar ddŵr glaw alcalïaidd arbenigol Cors Geirch yn dangos sut mae cynefinoedd bregus yn cael eu gwarchod. Mae'r prosiect hefyd yn ymgysylltu â nod 'Cymru Iachach', gan fod ecosystemau cors gweithredol yn sail i iechyd amgylcheddol ehangach, ac yn cyffwrdd â nod 'Cymru sy'n Gyfrifol yn Fyd-eang' drwy gyfrannu at wybodaeth am gadwraeth rhywogaethau sy'n mynd y tu hwnt i ffiniau cenedlaethol. Mae’r cydweithio rhwng Steve Palin, Charles Aron, Clare Sampson a staff y prosiect, ochr yn ochr â gwirfoddolwyr (a ddisgrifir fel ‘selogion’), yn adlewyrchu nifer o’r pum ffordd o weithio: mae ‘Cydweithio’ yn amlwg yn yr ymdrech traws-sefydliadol sy’n rhychwantu Cyfoeth Naturiol Cymru a’r RSPB; Dangosir 'cyfranogiad' trwy ddod â selogion, gweithwyr cadwraeth a swyddogion prosiect at ei gilydd ar gyfer arolygu infertebratau ymarferol; ac mae meddylfryd 'hirdymor' yn bresennol yn sylw Sampson y dylid cynnal corsydd sialc a reolir yn ofalus fel y gall cenedlaethau'r dyfodol barhau i wneud darganfyddiadau newydd. O safbwynt Cyfraith Hywel, mae'r erthygl yn atseinio â phwyslais y traddodiad cyfreithiol Cymraeg canoloesol ar y cyfrifoldebau a rennir rhwng y gymuned a'r rheolwr tuag at y tiroedd comin. Er nad oedd Cyfraith Hywel yn defnyddio iaith bioamrywiaeth, roedd ei hegwyddorion yn cydnabod bod adnoddau naturiol a ffrwyth y tir yn perthyn i berthynas stiwardiaeth a ddelir mewn ymddiriedolaeth ar gyfer y dyfodol. Mae cronni ‘swyddogion prosiect’, swydd a selogion’ yng Nghors Geirch i arolygu infertebratau yn adlewyrchu’r traddodiadau cyfrannau a chydweithio, lle’r oedd llesiant y tir yn cael ei ddeall fel menter gymunedol. Mae dibyniaeth Crambus silvella, Idiocera sexguttata a Chlaenius tristis ar ddŵr glaw alcalïaidd y cors yn dwyn i gof sylw gofalus y traddodiad cyfreithiol i gymeriad arbennig tirweddau Cymru, gan gydnabod bod amodau naturiol lle penodol yn gofyn am ofal sy’n benodol i le yn hytrach na rheolaeth unffurf a orfodir o fannau eraill.