Llongyfarchiadau Jonathan Davies, enillydd cystadleuaeth Dysgwr y Flwyddyn

Dadansoddiad Diwylliannol

Mae’r erthygl yn adlewyrchu’n uniongyrchol Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, yn enwedig nodau ‘Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu’ a ‘Chymru fwy cyfartal’. Mae cymhelliant Jonathan Davies—dysgu Cymraeg i ailgysylltu â’i dreftadaeth a’i hunaniaeth ar ôl amser yn Llundain—wedi’i fframio’n benodol yn y testun fel gweithred o ailgysylltu diwylliannol ac ail-greu hunaniaeth bersonol, gan seilio’r nod ‘diwylliant ac iaith’ mewn profiad byw. Mae seremoni wobrwyo’r Eisteddfod Genedlaethol, sefydliad conglfaen ar gyfer y Gymraeg a’r diwylliant Cymreig, yn dangos y seilwaith diwylliannol ar gyfer gweithredu’r saith nod llesiant. Mae nod y ‘cymunedau cydlynol’ ymhlyg yn stori Davies o ddychwelyd i’w wreiddiau yn ardal Llwchwr ger Abertawe ar ôl cyfnod o fyw yn Llundain, gan awgrymu rôl iaith wrth glymu cymunedau Cymraeg gwasgaredig at ei gilydd. O ran y pum ffordd o weithio, mae’r erthygl yn dangos yn gliriach ‘ymgyfraniad’—mae rhestr fer y gystadleuaeth o bedwar dysgwr (Caroline Jones, Kierion Lloyd, a Paige Morgan ochr yn ochr â’r enillydd) a thri beirniad (Karl Davies, Kevin Knox, a Mirain Iwerydd) yn adlewyrchu proses gyfranogol sy’n ennyn diddordeb dysgwyr a beirniaid ar draws y gymuned Gymraeg. Mae meddylfryd ‘hirdymor’ hefyd yn amlwg yn yr arc naratif: mae penderfyniad Davies i ddysgu Cymraeg fel oedolyn yn dilyn bywyd yn Llundain yn cynrychioli buddsoddiad mewn parhad diwylliannol yn y dyfodol yn hytrach na budd tymor byr. Gellir darllen yr erthygl drwy lens Cyfraith Hywel—y traddodiad cyfreithiol Cymraeg canoloesol a godeiddiai bwysigrwydd iaith, hunaniaeth, a pherthynas gymunedol—i’r graddau y mae’n rhagflaenu dysgu iaith fel adferiad bwriadol o dreftadaeth, gan adleisio pwyslais y traddodiad ar y dyletswyddau sydd gan unigolion i’w cymuned ddiwylliannol a’r hawliau sy’n deillio o berthyn iddi.