Gwyfyn Glaswellt y Gors Prin a ddarganfuwyd yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Cors Geirch ym Mhen Llŷn

Dadansoddiad Diwylliannol

Mae’r erthygl hon yn ymwneud yn uniongyrchol â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 ar draws nodau lluosog. Mae cadw ffen Cors Geirch a’i rywogaethau dibynnol — gan gynnwys Gwyfyn Glaswellt y Gors, sy’n bwydo ar hesg gwlyb yn unig — yn enghraifft o nod ‘Cymru Gydnerth’, gyda’r safle hefyd yn gweithredu fel storfa garbon trwy ei briddoedd mawn, gan gysylltu bioamrywiaeth â gwydnwch hinsawdd. Mae cyfeiriad penodol Clare Sampson at sicrhau ‘gall cenedlaethau’r dyfodol barhau i wneud darganfyddiadau newydd’ yn adlewyrchu ethos blaengar y Ddeddf, tra bod y sôn bod tua 80% o fawndiroedd y DU wedi’u colli neu eu difrodi yn tanlinellu brys y ffordd ‘Atal’ o weithio, gan fynd i’r afael â dirywiad ecolegol cyn i niwed pellach ddigwydd. Mae’r darn hefyd yn adlewyrchu egwyddor stiwardiaeth Cyfraith Hywel a chydgyfrifoldeb dros y tir, traddodiad sydd wedi’i wreiddio ym meddwl cyfreithiol Cymreig lle mae adnoddau naturiol yn cael eu dal mewn ymddiriedolaeth ar gyfer y dyfodol. Mae’r model cydweithredol—sy’n cynnwys RSPB Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru, y lepidopters Steve Palin a Charles Aron, staff, contractwyr, a gwirfoddolwyr—yn ymgorffori’r ffyrdd ‘Cydweithio’ a ‘Chynnwys’ o weithio. Mae’r monitro targedig o gynefinoedd ffen arbenigol ym Mhen Llŷn ac Ynys Môn yn atgyfnerthu dull integredig, rhanbarthol o ymdrin â chadwraeth sy’n anrhydeddu treftadaeth ecolegol a diwylliannol.